lekka.pl

Od niej większość z nas rozpoczyna dzień, przy niej, częściej niż przy herbacie, przebiegają spotkania. Kawa jest bardzo chętnie pijana w naszym kraju, ostatnimi czasy częściej niż herbata. Jej sprzedaż systematycznie wzrasta, Polacy powoli odkrywają jej różnorodność i kupują coraz lepsze i droższe gatunki sprowadzane z kilkudziesięciu krajów świata. W dużych miastach pojawiają się też coraz lepiej prowadzone kawiarnie oraz sklepy z bogatym kawowym asortymentem i dobrze przeszkolonym personelem.

Z różnych stron świata

Najczęściej uprawiane gatunki kawowca (Coffea) to arabica i robusta. Z nich produkuje się większość kaw i tworzy rozmaite mieszanki. Arabica daje aromatyczny, smaczny napar, natomiast robusta jest bardziej gorzka i zawiera więcej kofeiny. Do jednych najdroższych kaw świata należą: Arabica Blue Mountain z Jamajki (950 zł za kilogram), Arabica Captain Cook Kona z Hawajów (900 zł/kg), Arabica Skybury Extra Fanci z Australii (230 zł/kg), Arabica Maragogype Superior z Nikaragui (200 zł/kg), Arabica Maragogype Barranca Honda z Meksyku (200 zł/kg), Arabica La Pastora Dotta Tarazu sprowadzana z Kostaryki (180 zł/kg). (źródło: Palarnia kawy Singidunum)

Sztuka zaparzania

Dla znawców i smakoszy liczy się nie tylko rodzaj kawy, ale także sposób jej zaparzania i podawania. Nieodpowiednia woda i źle dobrana grubość zmielonej kawy do metody zaparzania może bardzo łatwo zepsuć smak i aromat nawet najlepszego gatunku. Najpopularniejszym w naszym kraju sposobem parzenia kawy, oprócz stosowania ekspresów, jest zalewanie jej wrzątkiem. Taki napój jest często błędnie nazywany kawą po turecku (w rzeczywistości jest to dwu- lub trzykrotnie gotowana kawa z dodatkiem cukru lub miodu i przypraw korzennych np. kardamonu). Zalewanie kawy gotującą się wodą nie jest najlepszym sposobem na wydobycie pełni jej aromatu i smaku, jeśli już się go stosuje, wówczas do przyrządzenia napoju powinno się używać wody o temp. 98 C.
Smak kawy zależy w dużym stopniu od tego, czy używamy kawy grubo czy drobno mielonej. Im drobniej jest zmielona, tym krócej może stykać się z wodą, ponieważ małe cząsteczki potrzebują mniej czasu na uwolnienie zawartych w nich olejków aromatycznych. Do dłużej trwających sposobów zaparzania lepiej jest używać grubo mielonych ziaren, bo używając bardzo drobno zmielonej kawy możemy uzyskać zbyt mocny i gorzki napój. Kawa drobno mielona nadaje się do ekspresów ciśnieniowych, średnio mielona do espresso, a grubo do zaparzaczy z filtrami. Najlepsza jest kawa zmielona tuż przed przyrządzeniem. Warto pamiętać, że kawa po zmieleniu dość szybko traci swój aromat, bez opakowania wietrzeje już po dwóch godzinach, przechowywana w opakowaniu - po kilkunastu dniach. Gdy kupujemy kawę już zmieloną, otwarte opakowanie należy zużyć w ciągu 2-3 tygodni.

Wpływ na zdrowie

Kawa, a właściwie zawarta w niej kofeina, ma działanie pobudzające, ułatwia koncentrację, działa łagodnie przeczyszczająco, moczopędnie i chwilowo podnosi ciśnienie krwi. Mniej lub bardziej szkodliwy wpływ tego napoju na zdrowie zależy w dużej mierze od sposobu jej przyrządzenia (pomijając oczywiście ilość wypijanych filiżanek). Im dłużej zmielone ziarna mają kontakt z gorącą wodą , tym do naparu przedostaje się więcej szkodliwych tłuszczów (kafestol i kahweol), które podnoszą poziom tzw. złego cholesterolu i negatywnie wpływają na pracę wątroby. Dlatego pod względem zdrowotnym najgorsza będzie kawa po turecku, a najlepsza kawa z ekspresu wysokociśnieniowego (jej zaletą może być również to, że podczas procesu zaparzania traci ona prawie połowę kofeiny). Napar z ekspresu niskociśnieniowego lub przelewowego także jest pozbawiony szkodliwych olejów, ale jest to kawa mocna i zawierająca dużo kofeiny. Wspomnianych tłuszczów nie zawiera również kawa rozpuszczalna, jednak jest ona wysokoprzetwarzana, co też nie jest korzystne dla zdrowia.
Sięgając po kolejną filiżankę powinno się pamiętać o tym, by nie spożywać dziennie więcej niż 650 mg kofeiny, taka ilość znajduje się w pięciu filiżankach kawy naturalnej lub dziewięciu rozpuszczalnej. Dawka ta dotyczy oczywiście zdrowych ludzi, ponieważ osoby z nadciśnieniem tętniczym krwi lub mające nieregularny rytm uderzeń serca, na wszelki wypadek powinny unikać picia nawet małych ilości tego napoju.