Zakupy przez internet stają się coraz bardziej popularne. Są wygodne, oszczędzają czas, a często także pieniądze - trzeba tylko wiedzieć czego należy się wystrzegać, by były one przyjemnością i nie niosły ze sobą zbędnego ryzyka.
Wirtualne sklepy oferują szybką i wygodną formę robienia zakupów, ale jednocześnie jest to posób bardziej ryzykowny niż kupowanie w sposób tradycyjny. Tak przynajmniej jest na dzień dzisiejszy, miejmy nadzieję, że z czasem wszystko zmieni się na lepsze.

Niewątpliwe zalety

Tego typu sposób nabywania towarów jest na pewno dobrą opcją dla osób nie mających czasu na '"bieganie po sklepach'" lub po prostu nie lubiących tego zajęcia. W tym przypadku siedząc w domu możemy kupić prawie wszystko. Na pewno też porównanie ofert i cen jest dużo łatwiejsze i szybsze w sklepach wirtualnych niż tradycyjnych. Mało kto wie, bo i same e-sklepy rzadko o tym informują, że kupujący ma prawo do zrezygnowania z zakupu w ciągu 10 dni (bez podania przyczyny) oraz do zwrotu towaru w ciągu 7 dni lub nawet 3 miesięcy. Tę możliwość dają przepisy prawne obowiązujące od 2 marca 2000 roku, a ściślej mówiąc Ustawa o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. Od tego czasu polski klient korzystający z wirtualnych sklepów ma takie same prawa jak klienci z Unii Europejskiej. Dlatego w przypadku niezadowolenia z zakupionego towaru można go odesłać w ciągu 7 dni roboczych i oczekiwać na zwrot pieniędzy. Jeśli natomiast e-sklep nie poinformował na swojej stronie o takiej możliwości, wówczas mamy prawo do zwrotu zamówionej rzeczy w ciągu 3 miesięcy. Wszystko to dzięki wspomnianej wcześniej ustawie, mającej chronić w możliwie największym stopniu prawa kupującego. Należy tylko pamiętać, że ustawa ta nie dotyczy: sprzedaży z licytacji (tzn. aukcji internetowych), czynności bankowych, ubezpieczeą, inwestycji kapitałowych i nieruchomości z wyjątkiem najmu.

Minusy e-zakupów

Jedną z wad tego rodzaju zakupów jest na pewno niemożliwość sprawdzenia i dokładnego obejrzenia towaru. Opisy przedmiotów oferowanych przez sklepy internetowe są często zbyt skąpe, a zdjęcia małe lub niewystarczająco wyraźne. Może się więc zdarzyć, że np. zakupiona przez nas koszula czy spódnica nie będzie miała dokładnie takiego koloru jak na zdjęciu, a książka jest wydana na gorszej jakości papierze niż się spodziewaliśmy. Niestety takie ryzyko jest wliczone w tę formę zakupów. Ale właśnie w takich przypadkach przychodzi nam z pomocą prawo do zwrotu zakupionego towaru. Jednak i tu czasem może pojawiać się mały problem  długość czasu oczekiwania na zwrot pieniędzy. To, jak szybko otrzymamy je z powrotem zależy czasem od sprawności działania danego sklepu oraz samej poczty lub banku, który ma nam je dostarczyć. Kolejnym minusem może być problem ochrony naszych danych osobowych. Polskie prawo - na mocy Ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, która weszła w życie w marcu 2003 ? ma nam co prawda zapewnić poufność, prywatność i bezpieczeąstwo danych osobowych, ale z tym czasami w praktyce bywa różnie. Dlatego, aby zminimalizować ryzyko zarówno związane z odstąpieniem naszych danych innym podmiotom, jak i nieuczciwością przeprowadzenia transakcji, lepiej jest wybierać sprawdzone, znane lub firmowe sklepy.

Kilka rad

Tak jak już było powiedziane, powinno się wybierać sklepy duże, najlepiej sprawdzone już przez kogoś z naszych znajomych lub takie, które prowadzone są przez producentów danych towarów. Na stronach e-sklepu powinny znajdować się dokładne informacje kontaktowe (adres firmy, telefon, e-mail), precyzyjny opis oferowanych towarów i sposobu płatności oraz ewentualnego zwrotu zakupionej rzeczy  takie dane zwiększają wiarygodność sprzedającego podmiotu. Zanim zdecydujemy się nabyć dany przedmiot zastanówmy się czy jego zakup rzeczywiście się nam opłaca (w większości przypadków dochodzą jeszcze koszty pocztowe) oraz czy cena na pewno zawiera już podatek VAT . Jeśli kupujemy w zagranicznych e-sklepach, trzeba dobrze zapoznać się z warunkami jakie proponują, aby nie być później zaskoczonym innym niż w Polsce postępowaniem lub przepisami. Należy też liczyć się z koniecznością doliczenia kosztów transportu i cła. Chociaż forma płatności za pomocą karty kredytowej staje się w naszym kraju coraz bardziej popularna, to bezpieczniejsze wydaje się być tzw. zaliczenie pocztowe. Ten sposób zapłaty za zamówiony towar można polecić szczególnie osobom, które rezygnują z internetowych zakupów tylko z obawy przed upowszechnieniem danych ze swojej karty kredytowej lub takim, które w danym sklepie kupują po raz pierwszy. Zaliczenie pocztowe polega na zapłaceniu gotówką przy odbiorze przesyłki. Zachowując choćby minimum ostrożności, można szybko nauczyć się odróżniania rzetelnych sklepów od tych, które jedynie liczą na zysk nie dbając o dobro klienta.

Więcej o swoich prawach jako klienta oraz o szczegółach dotyczących opisanych ustaw, można dowiedzieć się na stronie internetowej Federacji Konsumentów: http://www.federacja-konsumentow.org.pl